Wanneer is een ziekte chronisch? Welke verschillende chronische ziekten bestaan er? Een overzicht van feiten en cijfers over en van chronische ziekten.


Hi_Fotolia_89818227_Subscription_Monthly_XXL

 

Wat hebben de volgende aandoeningen met elkaar gemeen: migraine, een burn-out, langdurige nek- en rugklachten, een beroerte en stemmingsstoornissen? Naast dat dit allemaal geen pretjes zijn, vallen al deze aandoeningen onder chronische ziekten. Tijd voor opheldering: wanneer is een ziekte chronisch? Het Nationaal Kompas van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu omschrijft chronische ziekten als onomkeerbare aandoeningen zonder uitzicht op volledig herstel en met een relatief lange ziekteduur. Die duur is afhankelijk van de ziekte, maar in Nederland wordt over het algemeen een termijn van langer dan zes weken tot zes maanden gehanteerd. Een chronische ziekte onderscheidt zich verder door een langdurig beroep op de zorg.

Eén op de drie
In Nederland hebben 5,3 miljoen mensen een chronische ziekte; dat is bijna een op de drie Nederlanders. Hieronder vallen meer vrouwen dan mannen. Vier op de vijf 75-plussers heeft een chronische aandoening, maar niet alleen ouderen vallen onder de pechvogels: elf procent van de jongeren (tot 24 jaar) heeft ook te kampen met langdurige ziekte(verschijnselen).
Wanneer iemand meer dan één chronische ziekte heeft, heet dat multimorbiditeit. Van de Nederlandse bevolking heeft elf procent dit, dat zijn 1,9 miljoen personen. Ook dit komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Veelvoorkomende combinaties van ziekten zijn diabetes mellitus en coronaire hartziekten, diabetes en gezichtsstoornissen, en coronaire hartziekten en COPD. De helft van de 75-plussers heeft twee of meer chronische ziekten. Multimorbiditeit leidt regelmatig tot problemen bij de patiënt: denk aan beperkingen in het dagelijks functioneren, maar ook verlies van kwaliteit van leven, meer zorggebruik, meer kans op complicaties bij behandeling en een hogere kans op vroegtijdige sterfte.

Verschillende typen chronische ziekten

Hi_Fotolia_72531451_Subscription_Monthly_MIn Nederland worden vier typen chronische ziekten onderscheiden,
afgemeten aan de aard van de ziekte en het ziekteverloop:
1. Levensbedreigende ziekten als kanker en beroerte
2. Aandoeningen die periodiek terugkerende klachten veroorzaken, zoals astma
3. Aandoeningen die progressief verslechteren en invaliderend zijn, zoals reumatoïde artritis en chronisch hartfalen
4. Chronische psychische stoornissen

In totaal worden er 28 ziekten gedefinieerd als chronisch. Dit cijfer komt uit de huisartsenpraktijk: iemand is chronisch ziek indien in het patiëntdossier bij de huisarts een van de 28 geselecteerde diagnoses voorkomt. Voor een compleet overzicht, zie het kader bij dit artikel. Hieronder lichten we enkele veel voorkomende chronische ziekten uit.

 

Tekst: Jasmine Groenendijk

Bronnen: Het Nationaal Kompas van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Landelijk Informatie Netwerk Huisartspraktijken (LINH), Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail